RECENZJE / TEATR
Nasza klasa Historia w XIV lekcjach / Ondriej Spišák
NASZA KLASA HISTORIA W XIV LEKCJACH / ONDRIEJ SPIŠÁK
TEATR NA WOLI, WARSZAWA
2010.11.24
Lekcja historii. Banalnej, brutalnej. O koleżankach i kolegach z klasy, o polityce i ideologii, które sprawiły, że ludzie zapomnieli, że kiedyś siedzieli we wspólnej ławce. Żydzi, Polacy, kto jest kto?


Tadeusz Słobodzianek za swój dramat "Nasza klasa" otrzymał w tym roku Nagrodę Nike. Słowa tego tekstu czyta się wciąż, bo wciąż dudnią w głowie. Proste, jasne komunikaty dokumentujące brak tolerancji i empatii, strach, antysemityzm, zanik człowieczeństwa - krzyże jak swastyki, kolejne symbole, sierp i młot. W programie przedstawienia przytoczony został fragment wiersza: "To można przenieść na papier tylko z wyłupanym jednym okiem". Po spektaklu chodzi się trochę po omacku, a jednak widzi się ostrzej. Słobodzianek bezlitośnie uderza w naszą narodową samoświadomość, przecież wszyscy wiemy, że nie trzeba było hitlerowskich świń, by płonęły stodoły, a w nich żydowskie matki i żydowskie dzieci. Polskie ideały - gościnność, wolność, tolerancja, solidarność - okazały się najbardziej łatwopalne. Won pod strzechy! Słobodzianek i Spišák mówią o tym, jak łatwo ludzie potrafią poddać się pędowi historii, ideologii, złym znakom, fałszywym ikonom. Nie ma zwycięzców, wszyscy przegrywają, nawet ci, co poodbierali medale, uścisnęli dłonie. Sprawiedliwi wśród narodów świata A co to za ordery, przecież świat o wszystkim wiedział i przymykał oko… Doskonała, doskonale zgrana obsada (świetny Leszek Lichota), świadomy Nasza klasa Historia w XIV lekcjach Łotrzykowska opowieść o Warszawie, dzisiaj już nie ma tego miasta. Ulice niby znajome, ale romanse jakby bledsze, kryminalne intrygi mniej emocjonujące. Komu tęskno za przygodą, niech koniecznie pędzi do Teatru Powszechnego. Jak pisał Gombrowicz o "Złym": "Powieść kryminalna, romans brukowy Ależ tak i gorzej nawet: romans z bruku zrujnowanego, z ruin i rozdołów. A jednak to lśni, tryska, brzmi, śpiewa...". A Gombrowicz wiedział, co pisał.